Sorbent uniwersalny – jak skutecznie reagować na wycieki różnych substancji w zakładzie?

Czym jest sorbent uniwersalny i jak różni się od sorbentów selektywnych?

Sorbenty dzielą się na dwie podstawowe kategorie różniące się zakresem substancji, które pochłaniają. Sorbenty selektywne – w tym sorbenty tylko do oleju – są hydrofoiczne, co oznacza że pochłaniają substancje ropopochodne odpychając jednocześnie wodę. Są niezastąpione przy wyciekach oleju na powierzchni wody lub gdy potrzebna jest selektywna absorpcja bez pochłaniania wody.

Sorbent uniwersalny pochłania zarówno substancje na bazie wody jak i substancje ropopochodne – oleje, paliwa, kwasy, zasady, rozpuszczalniki i inne ciecze. Jest rozwiązaniem optymalnym gdy:

• nie jest znana dokładna natura wycieku

• wyciek zawiera mieszaninę różnych substancji

• zakład pracuje z wieloma różnymi cieczami i potrzebuje jednego rodzaju sorbentu do wszystkich zastosowań

• wyciek zawiera wodę lub roztwory wodne wymagające pochłonięcia

Jakie formy sorbentów uniwersalnych są dostępne?

Sorbenty uniwersalne dostępne są w kilku formach dostosowanych do różnych rodzajów wycieków i zastosowań:

• maty sorbentowe – arkusze o standardowych wymiarach stosowane przy rozsypaniu substancji na poziomej powierzchni lub pod urządzeniami jako zabezpieczenie przed kapiącym płynem

• wały sorbentowe – cylindryczne elementy układane wokół miejsca wycieku jako bariera zapobiegająca jego rozprzestrzenieniu

• poduszki sorbentowe – grubsze elementy o dużej pojemności absorpcyjnej przy intensywnych wyciekach

• sorbent sypki – w workach, stosowany przy bardzo dużych wyciekach na dużych powierzchniach

• rękaw sorbentowy – elastyczny wał do uszczelniania i obwałowywania przy nieregularnych kształtach

Jak prawidłowo używać sorbentu przy wycieku?

Skuteczne reagowanie na wyciek wymaga działania według określonej kolejności. Najpierw należy odciąć źródło wycieku jeśli jest to możliwe i bezpieczne. Następnie należy obwałować obszar wycieku wałami lub rękawami sorbentowymi, by zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu. Dopiero po zabezpieczeniu obszaru należy aplikować maty lub sorbent sypki na powierzchnię wycieku.

Sorbent należy aplikować od zewnątrz wycieku do środka – nie odwrotnie, bo aplikacja od środka rozsypuje ciecz na zewnątrz. Po pochłonięciu cieczy, zużyty sorbent zbiera się do pojemników na odpady niebezpieczne i przekazuje do utylizacji.

Jak zorganizować zapasy sorbentów w zakładzie?

Dostępność sorbentów w odpowiednim miejscu i ilości jest elementem gotowości awaryjnej zakładu. Kilka zasad pomaga w właściwej organizacji:

• zestawy sorbentów powinny być rozmieszczone w pobliżu miejsc największego ryzyka wycieku

• ilość sorbentów powinna być wystarczająca do pochłonięcia największego możliwego wycieku w danym miejscu

• zestawy powinny być oznakowane i łatwo dostępne – nie schowane za innymi materiałami

• stan zestawów powinien być regularnie kontrolowany i uzupełniany po każdym użyciu

• pracownicy powinni być przeszkoleni w użyciu sorbentów jako element szkoleń BHP